Olędry Nowotomyskie

Kościół ze spaloną wieżą - pocztówka ze zbiorów Wojciecha Szkudlarskiego

W czasopiśmie “To i owo z kresów wschodnich” ["Dies und Das aus dem Ostlande"] dodatku do miesięcznika “Z kresów wschodnich” ["Aus dem Ostlande"] – 12. rocznik  – w wydaniu marcowym  z roku 1917 znajduje się następująca relacja:

Z Nowego Tomyśla donosi nam Eduard Goldmann:

Wieża ewangelickiego kościoła  wybudowanego w latach 1779/80 w Nowym Tomyślu, którego powstanie było powodem założenia miasta w 1786/1788, spaliła się  20 grudnia 1916 o godz. 9 wieczorem.

Już raz wieża kościelna obróciła się w popiół dziewięć lat po poświęceniu kościoła, wtedy jednak przyczyną było uderzenie pioruna.

Przy teraźniejszym pożarze z trzypiętrowej masywnej konstrukcji wieży spadły trzy dzwony, z których dwa starsze pełniły swoją służbę właśnie 100 lat . Sam kościół na skutek akcji gaśniczej nie ucierpiał. Za przyczynę pożaru można przyjąć to, że młodzi chłopcy obchodzili się nieostrożnie ze świeczkami. Przez ostatnio wykonane dobudówki wygląd kościoła, który należy do najokazalszych w prowincji [poznańskiej], wcale się nie polepszył. Miejmy nadzieję, że wkrótce powstanie nowa wieża i stanie się znakiem rozpoznawczym miasta.

1912 Rolnicza wystawa w Nowym Tomyśl (ze zbiorów Wojciecha Szkudlarskiego)

Poniżej artykuły o przygotowaniach do Powszechnej Wystawy Rolniczej w Nowym Tomyślu w roku 1912 znajdujące się w dodatku do „Zeszytów miesięcznych” „Aus dem Posener Lande” (Z poznańskiej ziemi) pod tytułem „To i owo” (Dies uns Das). Cyfrowa wersja znajduje się po adresem Wielkopolskiej Biblioteki Cyfrowej

Wystawa odbyła się na tyłach młyna Schmidta (młyn przy ulicy 3 Stycznia).

Zapowiedź, z apelem o uczestnictwo, została opublikowana w sierpniu , a relacja z udanej uroczystości- w październiku 1912.

Czytaj dalej…

Widok na Kunstmühle, na podstawie tej widokówki można jednoznacznie umiejscowić ten wiatrak

W periodyku historycznym “Aus dem Posener Lande” w numerze z października 1912  ukazał się artykuł lokalnego historyka K.E. Goldmanna “Ostatnie wiatraki i młyny wodne wokół Nowego Tomyśla“, który przetłumaczyłem i opublikowałem w trzech częściach (więcej). Oryginalny tekst można znaleźć w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej  http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/docmetadata?id=138272.

W tymże artykule Goldmann pisze: “W jednym starszym opisie z próbnego numeru „Neutomischeler Hopfenzeitung” (Nowotomyska Chmielna Gazeta) z 1877 napisano: ….”. Intrygowały mnie dwa pytania: czy ta nasza najstarsza gazeta jeszcze gdzieś istnieje i czy Goldmann cytuje wiernie oryginał. Poniżej cały tekst pochodzący z pierwszego numeru naszej lokalnej gazety z maja 1877  z zaznaczonymi fragmentami opuszczonymi przez K. E. Goldmanna.  Niestety autor tekstu podpisał się “A. R…….r” i tylko możemy przypuszczać, że to A. Richter – redaktor gazety “Neutomischeler Hopfenzeitung“.

Tłumaczenie Przemek Mierzejewski we współpracy z Damianem Koniecznym.

Czytaj dalej…